حدیث روز
امام حسين عليه السلام: خوش اخلاقى عبادت است. (كنزالعمال، ج13، ص151، ح36472)
امام على عليه السلام: هر كس خوش اخلاق باشد، زندگى اش پاكيزه و گوارا مى گردد. (نهج البلاغه،خطبه 184)
رسول اكرم صلى الله عليه و آله :يكديگر را به رفتار نيك با زنان سفارش كنيد.بحارالأنوار، ج33، ص628
رسول اكرم صلى الله عليه و آله:هرزنى،از دنيابرودوشوهرش ازاوراضى باشد،به بهشت مى رود.نهج الفصاحه،ح 1022
رسول اكرم صلى الله عليه و آله :حيا خوب است ولى براى زنان خوب تر است. نهج الفصاحه، ح 2006

فرهنگ حجاب اسلامی

فرهنگ حجاب اسلامی

 

از نظر اسلام، حجاب بانوان، تنها پوشیدن اندام، بازوها، زیر گلو، بنا گوش و مواضع زینت و زیبایی نیست، بلکه ستر و پوشش، یک نوع فرهنگ دینی است که احکام ویژه خود را دارد.

همان گونه که بر مرد اجنبی نگاه به بدن زن نامحرم جایز نمی باشد، بر بانوان نیز واجب است اندام و نقاط زینتی خود را از مردان نامحرم بپوشانند.

البته مردها نیز حتی المقدور باید بدن خود را از زنان نامحرم بپوشانند، به ویژه اگر بدانند که زن ها به قصد لذت و یا ریبه به بدن آنان نگاه می کنند.(1) گر چه به جز موارد خاصی، پوشیدن سایر قسمت های بدن بر مردها واجب نیست، ولی بر بانوان حرام است به بدن نیمه عریان، بازوان و سایر قسمت هایی که معمولاً مردها می پوشانند، بنگرند. به طور کلی باز گذاشتن هر جای بدن به قصد به حرام انداختن نامحرم، حرام است.(2)

اصولاً فقهای معاصر و پیشین، حرمت نگاه و لزوم پوشش بانوان را یکی از واجبات مسلّم و قطعی به عنوان احکام اولیه می دانند. برای آشنایی عزیزان به چند نمونه از گفتار آنان اشاره می کنیم:

1 . شهید اول در مسالک می فرماید: مرد نامحرم نباید به زن نامحرم نگاه کند، مگر در حد ضرورت؛ آن هم برای یک مرتبه، جایز است و تکرار آن حرام می باشد؛ مثلاً هنگامی که زن و مردی بخواهند با هم ازدواج کنند، نگاه کردن هر یک به دیگری مطلوب خواهد بود. در منابع اهل سنت، حدیثی از ابو هریره نقل شده که می گوید: در محضر پیامبرصلی الله علیه وآله بودم، مردی از راه رسید، عرض کرد: من با زنی از انصار ازدواج کرده ام. حضرت رسول صلی الله علیه وآله پرسید: آیا به او نگاه کرده ای؟ عرضه داشت: خیر، فرمود: «فاذهب فانظر الیها؛ حتماً می روی و به او نگاه می کنی که در چشم آنها چیزی هست.»(3)

 

مقصود این است که با نگاه های متقابل، بسیاری از مسائل مبادله می شود و بدین علت می تواند کارساز باشد و در شناخت همسر ایده آل، نقش مهمی ایفا نماید.

 

2 . اکثر مراجع بزرگ معاصر بر جواز نگاه انسان به زنی که می خواهد با او ازدواج کند، فتوا داده اند. حضرت آیة الله بهجت می فرماید: «بنابر اظهر، نگاه کردن به مو و محاسن دیگر آن زن هم [که می خواهد با او ازدواج کند] با همین شرایط [نبودن مانع شرعی برای ازدواج با زن و احتمال پیدا کردن اطلاعات تازه با نگاه به او ]جایز است و وجهی دارد که زن هم بتواند به مردی که می خواهد با او ازدواج کند، با شرایطی که گفته شد، نگاه کند».(4) در غیر این صورت، زن و مرد اجنبی باید از نگاه های آلوده و چشم چرانی خودداری نمایند، چرا که پوشش اسلامی، نماد عفت و پاکی زن مسلمان است. حجاب، منشأ قداست و طهارت خانواده هاست. زن عفیف، همسر با تعصب و نجیب را انتخاب می کند؛ همان گونه که جوان نجیب، دختر با عفت را می طلبد.

 

پوشش کاملِ زنان، عفاف، آزرم و حیا را در آنان حفظ می کند. محمد جواد مغنیه، صاحب کتاب «الفقه علی المذاهب الخمسه» می نویسد: تمام فقهای مذاهب پنجگانه (جعفری، شافعی، مالکی، حنفی و حنبلی) در این امر اتفاق نظر دارند که بر زن ها و مردها واجب است هنگام نماز، مواضع زینت و یا تمام بدن را بپوشانند. بر مردها فقط پوشاندن شرمگاه ها واجب است، گر چه پوشاندن تمام بدن در حال نماز مطلوب می باشد. خانم ها باید اندام، موهای سر و کلیه مواضع زینت را از نامحرمان پوشیده نگه دارند.

 

مقصود از مواضع زینت یعنی اعضایی که نه تنها خود به گونه طبیعی زینت محسوب شده و جذابیت ویژه ای دارد، بلکه معمولاً زینت های مصنوعی در آن قسمت از اعضا قرار می گیرند و بر جذابیت زن می افزایند؛ مانند: گوش ها که جای گوشواره است، زیر گلو و گردن که موضع گردن بند می باشد، بالای مچ دست ها که النگو و دست بند قرار می گیرد، مچ پاها که خود از موارد زینت و جای خلخال می باشد و در میان بعضی از عشایر و زن های عرب، معمول بوده است و موهای سر که یکی از زیباترین زینت ها محسوب می شود. این بخش های بدن باید به تمام و کمال پوشانده شوند، به گونه ای که اگر چند تار مو از بالای پیشانی، زیر روسری و یا چادر نمایان گردد، در صورتی که عمدی و آگاهانه باشد، از گناهان کبیره به شمار می رود و گذشته از عوارض دنیوی، کیفر سختی نیز در جهان آخرت خواهد داشت. فقط پیر زن های از کار افتاده و دختران نابالغ از این قانون مستثنا شده اند. حکمت آن نیز روشن است، زیرا پیر زن های سال خورده، جاذبه ها را از دست داده اند و دختران خردسال هم از مسائل جنسی بی خبرند.

 

بعضی می گویند: مهم ترین شاخصه جمال زن در زیبایی چهره اش نمایان می شود، پس چگونه است که فقیهان اسلامی، صورت را استثنا کرده اند، ولی پوشاندن موها را واجب دانسته اند؟

 

یکی از مراجع تقلید می فرماید: بر زن، باز گذاشتن صورت و دست ها در برابر نامحرم جایز است، لیکن مشروط بر این که از عدم وقوع خود و دیگران در حرام مطمئن باشد و کشف وجه و کفین به انگیزه جلب نظر نامحرمان نباشد و به صورت کلی باعث فتنه نشود وگرنه پوشاندن دست ها و صورت حتی از کسانی که با او محرمند، (به جز همسر) واجب است.(5)

 

به عبارت دیگر، پوشاندن دست ها و صورت از نظر فقها مطلوب است، ولی اگر چهره زنی موجب به گناه افتادن دیگران شود، پوشاندن بخش اعظم آن را لازم می دانند؛ ولی چهره های معمولی، در صورتی که بدون آرایش باشد، پوشاندنش واجب نیست. مضاف بر این که بسیاری از فقیهان، پوشش نیمی از چهره زن را به صورت احتیاط فتوا داده اند. در ضمن از این نکته هم نباید غفلت کرد این که فقها پوشش چهره زن را استثنا کرده اند، به علت این است که بانوان در رفت و آمدها گرفتار مشقت می شوند و عسر و حرج ایجاب می کند که پوشش گردی صورت واجب نباشد، ولی اطراف و پیرامون چهره زن باید مستور باشد، چرا که بر جاذبه زن می افزاید.

 

حکمت دیگر حجاب، سالم سازی جامعه اسلامی، صیانت اخلاقی و حفاظت بانوان از خطر تعرض فرصت طلبان و بوالهوسان است. اگر حفظ پوشش توأم با فرهنگ اسلامی باشد، باعث سلامت روحی، جسمی، مادی و معنوی جامعه می شود، زیرا اغلب طلاق ها، تنش ها، تضادهای خانوادگی، بی مهری ها و سایر مفاسد اجتماعی، در اثر نگاه ها و روابط نامشروع و اختلاط بین دو جنس مخالف فراهم می گردد. گر چه غالب بانوان و دوشیزگان جامعه ما در اتخاذ بد حجابی و شیوه کاستن از حجاب کامل، قصد و غرضی ندارند، لیکن باید بدانند بینندگان همگی نیک اندیش و پاک نمی باشند. برخی گمان می کنند این گونه بانوان خدای ناکرده بزه کارند و گروهی با چشم چرانی ها، در پی فرصت های مساعد می گردند تا شکار خود را از میان آنان به دست آوردند. کم نیستند نوعروسانی که همسرانشان با خانواده های بد حجاب رفت و آمد کرده و زندگی خود را به تباهی کشیده اند. بی گمان، بد حجابی زنان موجبات جلب توجه نامحرمان را فراهم ساخته و زن و مرد را به گناه و روابط نادرست می کشاند. با وجود این، بسیاری از دختران و بانوان بد حجاب، علاقه مند به اسلام هستند؛ از این رو نظر فقهای اسلام و مراجع تقلید می تواند برای آنان سازنده باشد.